جنبش نوگرايي در نقاشي معاصر ايران
(پيشگامان نقاشي نوگرا)
(قسمت پنجم)
سيد رسول معرك نژاد
درمیان نقاشان نوگرا علاوه بر کسانی که از مکتب های یاد شده بهره بردند، بودند هنرمندانی که از اسطوره ها و بیان تمثیلی و نمادین در آثارشان استفاده کردند هنرمندانی همچون بهمن محصص، منصورقندریز و هانيبال الخاص.
بهمن محصص (تولد 1309ش) سال هاست در کشور ایتالیا زندگی می کند و بیش از چهل سال است به سبک شخصی اش دست یافته است. در نقاشی هایش از موجودات اساطیری و انسان – حیوان ها (مینوتورها = Minotaurs ) با اندام پوسیده و فاسده شده و منجمد، با عضلاتی که در بخشی از بدن ستبر و در بخشی هایی دیگر باریک شده اند،استفاده کرده است و گاه عناصر تصویری اش بويژه انسان هايش به حجمی سیب زمینی مانند بدل می شوند،[2-ص93] که آنها را بیانی ازاعتراض تلخ و استعاره های طنزآمیز دانسته اند.[6-ص209 و 4-ص364]
محصص در آثارش جایی برای تزئین و مزاح نمی گذارد و جهانی سخت تاریک، نومیدانه، انباشته از
«زنده - مرده ها» که پلیدی و پلشتی بر آنها سایه انداخته است را به نمایش می گذارد سعی او در تجسم انسان آسیب دیده، تغییر شکل داده، سوخته و گندیده ای است که در انتظار آخرالزمان نشسته است. و در این راه به زبان عام و جهانی دست یافته است بی آنکه بخواهد اثرش را عامه پسند و عامه
فهم کند.[2-ص93]
در مجموع آثار محصص جهان تلخ هشدار دهنده ای را نشان می دهند [3-ص48] که بازتابی از شخصیت متضاد خود هنرمند نیز هست، شخصیتی که جمع اضداد است مجموعه ای از نبوغ و طمع، حسابگری و بی پروایی.
نامزد
ازهنرمندی که به عنوان پیشگام درهنر انتزاعی (Abstract Art) می توان ازآن یاد کرد محسن وزیری مقدم است. وزیری مقدم درسال 1303شمسی به دنیا آمد، سال 1322شمسی وارد دانشکده هنرهای زیبای تهران شد و 1327با رتبه ی اول رشته ی نقاشی را به اتمام رساند. برای ادامه تحصیل به آکادمی هنرهای زیبای رم ایتالیا رفت (1334ش) و در کلاس «توتی شالویا» (Shaloia) حضور یافت (1336ش). وزیری مقدم از آن زمان و پند استادش یاد می کند که گفته بود؛ « اگر می خواهی یک نقاش معمولی باقی بمانی همین راه را ادامه بده ولی اگر میل داری هنرمند بشوی روی هر چه تابه حال ساخته ای قلم قرمز بکش و از صفر شروع کن»
وزیری مقدم در ادامه از تلاش خود می گوید ؛ « کار آسانی نبود. پس از کشمکش های درونی تصمیم گرفتم گذشته را فراموش کنم. در مدت شش ماه که به کلاس او رفتم در حدود هزار تمرین گوناگون انجام دادم. مفهوم نقاشی انتزاعی و چگونگی پیدایش فضای تجسمی را از این استاد آموختم.» سال 1337 شمسی از آکادمی فارغ التحصیل می شود. یک سال بعد به نقاشی شنی یا «ماسه های سیاه» می پردازد. آثاري كه جرقه خلق آنها از نقوشي كه با دست بر روي ماسه هاي ساحل دريا رسم كرده بود زده شد. اين روش نقاشي را تا سال 1342 شمسي ادامه داد و با همين شيوه در سومين بي ينال تهران شركت كرد و مدال طلا را از آن خود كرد. از سال 1345 شمسي به نوعي نقاشي انتزاعي هندسي روي آورد و سپس نقاشي بر روي ورق آلومينيوم را تجربه كرد. (1347ش)
سال 1348شمسي برش هاي چوبي اش را ابداع كرد. برش هاي چوبي، مجسمه هايي بودند كه در كنار همديگر با مفصل هايي به هم متصل مي شدند و از قسمت مفصل ها داراي حركت، و با حركت چوب ها ي برش داده شده، حالت هاي مختلفي از اثر پديد مي آمد.وزيري مقدم در ادامه فعاليت هاي هنراش، فرم هاي مجسمه هاي چوبي اش را بر روي بوم نقاشي كرد. وزيري مقدم هم اكنون در ايتاليا زندگي مي كند. [9-ص40]
ماسه های سیاه
نقاشی بر روی ورق آلومینیوم
برش های چوبی/مجسمه چوبی
فرم مجسمه های چوبی بر روی بوم نقاشی
---------------------------------------------------------------------------------
ادامه دارد....
