هنرمندان معاصر- فرامرز پیلارام
-
متولدتهران،1316- وفات1362
-
نقاش، خوشنویس
-
دیپلم هنرهای تجسمی، هنرستان هنرهای زیبای پسران، تهران
-
کارشناسی ارشد، معماری داخلی، نقاشی تزئینی، دانشکدهی هنرهای تزئینی (دانشگاه هنر)
-
از پایه گذاران مکتب "سقاخانه" در ایران
-
دو نمایشگاه مستقل در تالار فرهنگ (1342)، نمایشگاه هنر معاصر ایران در موناکو (1343) و نمایشگاه هنر معاصر ایران در امریکا (1347)، سومین و چهارمین دوسالانههای تهران، دوسالانهی ونیز
-
استادیار (طراحی) دانشکدهی معماری دانشگاه علم و صنعت 1359-1351
وی پس از پایان دوران دبستان ، به هنرستان هنرهای زیبای پسران رفت. همزمان با تحصیل ، در ادارة آمار عمومی مشغول به کار شد. ۱۳۴۰ از هنرستان دیپلم گرفت[۱] و سپس در دانشکده هنرهای تزیینی دانشگاه تهران به تحصیل پرداخت و در ۱۳۴۷ موفق به دریافت درجه فوق لیسانس در رشته معماری داخلی و نقاشی تزیینی شد. در سال ۱۳۴۹، برای فراگیری لیتوگرافی و انواع چاپ به فرانسه سفر کرد[۲].
پیلارام همواره در پی به تصویر کشیدن نمادهای اصیل ایرانی بود. در کارهای اولیه اش مُهرهایی را که در قدیم به جای امضا از آن استفاده می کردند، بزرگ نمایی کرد و زمینه ای کتیبه گونه به وجود آورد و در آن نمادهای مذهبی ، مانند عَلَم و پنجه ، را با اشکال هندسی درآمیخت. او با علاقه و توجه به هنرهای سنّتی ایرانی ، نظیر کاشیکاری و در مسیر یافتن راههای نو برای «ترکیب بندی » های جدید، و دریافت این مطلب که خط فارسی ، بویژه نستعلیق ، در تلفیق با نقاشی ویژگی ممتازی به تابلوها می بخشد، به آموختن خطاطی در انجمن خوشنویسان پرداخت و سپس مدتی در آنجا تدریس کرد[۳].
از آن پس ، خط دستمایه اصلی آثار او شد. ازینرو می توان او را از پیشگامان نقاشیخط در ایران دانست . پیلارام با کاربرد خط در نقاشی، به خطاطی نیز شکل نوینی بخشید [۴]. در سال ۱۳۴۱ پیلارام و تنی چند از هنرمندان دیگر مکتب سقاخانه را - که شیوه ای اصیل و بر پایه اعتقادات و نمادهای مذهبی و ایرانی بود - در نقاشی و مجسمه سازی بنیان نهادند [۵]. او در سومین و چهارمین دو سالانه تهران ( ۱۳۴۳ ش ، ۱۳۴۵ ش ) شرکت کرد و برندة مدال شد. پس از آن کارهای او و دیگر هنرمندان مکتب سقّاخانه به دوسالانه ونیز فرستاده شد و بسیار مورد توجه قرار گرفت . موزه هنرهای مدرن نيويورک هم یکی از آثار او و آثار چند تن دیگر از هنرمندان این مکتب را خریداری کرد.
پیلارام در نمایشگاههای متعددی شرکت کرد. از جمله دو نمایشگاه مستقل در تالار فرهنگ (۱۳۴۲ ش )، نمایشگاه هنر معاصر ایران در موناکو (۱۳۴۳ ش ) و نمایشگاه هنر معاصر ایران در امریکا (۱۳۴۷ ش ) .
پیلارام در ۱۳۵۳سال با هنرمندانی چون مرتضی ممیز، مارکو گریگوریان و چند تن دیگر، «گروه آزاد» را تشکیل داد. این گروه چهار سال فعالیت داشت و چندین نمایشگاه از آثار نقاشان ایرانی در شهرهای مختلف دنیا برپا کرد [۶].
پیلارام از سال ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۹ با سمت استادیار در دانشکده معماری دانشگاه علم و صنعت به تدریس طراحی پرداخت [۷].
تابلوهای رنگ و روغن پیلارام با ساختاری محکم است .خطوط حرکاتی آهنگین دارند که با تکرار یک حرف به وجود می آیند و ادغام خطوط سیاه و ضخیم و سفید و نازک و ترکیب آنها با عنصر خط در آثار او نوعی وحدت به وجود می آورد [۸]. از دیگر ویژگیهای آثار پیلارام اندازه بزرگ تابلوهایش ، غلبه شکل بر محتوا، تضادهای رنگی شدید و بهره گیری از رنگها به صورت حجیم و ضخیم است. از جمله آثار او می توان به تیغه ها (۱۳۴۱)، ترکیب بندی سبز (۱۳۴۶)، ریتم با کلمه علی (۱۳۵۰) و عاق والدین (۱۳۵۵) اشاره کرد[۹].
سایر فعالیتهای او ساخت مجسمه های بزرگ برنزی و پیکره های عظیم چوبی به صورت حجمهایی تشکیل یافته از خط بود [۱۰]،[۱۱]،[۱۲].
او معتقد بود که چون آثارش برگرفته از زندگی است، پس باید در خدمت مردم و در اختیار آنان باشد و تابلوها و آثار هنری باید از انحصار مجموعه ها و نمایشگاهها خارج شود و حتی در سطح شهر در معرض دید مردم قرار گیرد تا همگان از آن بهره ببرند.
-----------------------------------------
متن چون در وبلاگ ها و سایت های بسیاری آمده است و به نویسنده آن اشاره نشده است احتمالن از "هلن خوش چین گل "می باشد
- هادی اشرفی ، «از طراحی به طراحی : گزارشی از نمایشگاه فرامرز پیل آرام »، رستاخیز جوان ، ش ۸۲ (اسفند ۱۳۵۵)، ص ۳۸
- «بیاد پیلارام : نقاش و خطاط معاصر»، فصلنامة هنر ، ش ۵ (زمستان ـ بهار ۱۳۶۲ ـ ۱۳۶۳)،ص ۱۹۹
- «بیاد پیلارام : نقاش و خطاط معاصر»، ص ۱۹۹-۲۰۰ مجید شهرتی ، «خطاطی پیشرو»، سروش ، سال ۱۴، ش ۶۱۶ (شهریور ۱۳۷۱)، ص ۱۹۹
- رویین پاکباز، دایرة المعارف هنر: نقاشی ، پیکره سازی ، گرافیک ، تهران ۱۳۷۸ ش، ص ۳۰۷
- رویین پاکباز، دایرة المعارف هنر: نقّاشی ، پیکره سازی ، گرافیک ، تهران ۱۳۷۸ ش، ص ۴۵۱
- هادی اشرفی ، «از طراحی به طراحی : گزارشی از نمایشگاه فرامرز پیل آرام »، رستاخیز جوان ، ش ۸۲ (اسفند ۱۳۵۵)
- جواد مجابی ، «نقاشانی که دوستشان داشته ام »، گردون (بهار ۱۳۷۰)، ص ۸۱
- رویین پاکباز، دایرة المعارف هنر: نقّاشی ، پیکره سازی ، گرافیک ، تهران ۱۳۷۸، ص ۱۵۰
- اشرفی ، همانجا
- «بیاد پیلارام : نقاش و خطاط معاصر»، ص ۲۰۰
- جلال الدین کاشفی ، «تلفیق عناصر همگن در کالبد شکل و رنگ »، فصلنامة هنر ، ش ۱۵ (بهار ۱۳۶۷)، ص ۸۴
- جلال الدین کاشفی ، «تلفیق عناصر همگن در کالبد شکل و رنگ »، فصلنامة هنر ، ش ۱۵ (بهار ۱۳۶۷)، ص ۸۳
رسول معرک نژاد